Quy Trình Tập Phục Hồi Chức Năng Khớp Gối Sau Mổ Và Lưu Ý

5/5 - (1 bình chọn)

Việc tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ có vai trò quan trọng trong việc hồi phục của bệnh nhân. Tuy nhiên việc tập luyện này cần phải có những nguyên tắc và quy trình thực hiện cụ thể để tránh xảy ra những rủi ro đáng tiếc. Hãy cùng Đại Lực Hoàng tìm hiểu quy trình tập luyện phục hồi chức năng khớp gối sau mổ cụ thể nhất nhé!

1. Vai trò của việc tập phục hồi chức năng khớp gối

Việc tập luyện phục hồi chức năng khớp gối mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh. Các vai trò cụ thể như sau:

1.1 Phục hồi lực gân cơ tứ đầu gối

Tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ rất cần thiết cho việc phục hồi lực gân cơ tứ đầu gối. Có thể dùng điện xung kích làm vận động cơ tứ đầu gối mang tác dụng giảm đau hiệu quả. Nó còn giúp phục hồi khả năng chịu lực độc lập của chân phẫu thuật. 

phục hồi chức năng thay khớp gối
Việc kiên trì tập luyện sẽ giúp phục hồi lực gân cơ tứ đầu gối

1.2 Giảm đau, giảm viêm khớp

Yêu cầu về giảm đau giảm viêm khớp là vấn đề được quan tâm sau phẫu thuật. Hiện tượng này sẽ giảm từ từ nếu bệnh nhân được hướng dẫn vận động nhẹ nhàng. Bệnh nhân sẽ giảm tình trạng sưng nề ở vùng cơ tứ đầu đùi và xung quanh khớp gối gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động co duỗi cơ. Để giảm đau, phù nề thì việc vận động, tập luyện nhẹ nhàng là điều quan trọng. Người bệnh có thể sử dụng băng ép, chườm lạnh với 4 đến 6 lần/ngày. 

tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân sẽ giảm tình trạng đau, sưng nề, viêm khớp ở các cơ

1.3 Cải thiện chức năng xương bánh chè

Việc hạn chế vận động xương bánh chè sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng vận động của khớp gối. Vì trong các hoạt động bình thường trong sinh hoạt, vận động gấp gối cần có sự tham gia đắc lực của xương bánh chè. Do đó việc tập phục hồi chức năng khớp gối là điều hết sức cần thiết cho việc cải thiện chức năng xương bánh chè. Điều bạn cần làm chính là massage, vận động nhẹ nhàng vùng xương bánh chè sau phẫu thuật. 

phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân nên quan tâm về việc cải thiện chức năng xương bánh chè.

1.4 Cải thiện khả năng duỗi/gấp gối

Hạn chế vận động duỗi/gấp gối sau phẫu thuật là nguyên nhân làm tăng quá trình viêm khớp hậu phẫu. Thay vì tập squat thì bệnh nhân nên tập phục hồi chức năng duỗi/gấp gối là việc làm hết sức quan trọng. Theo khuyến nghị, người bệnh nên tập duỗi gập 90 độ trong tuần đầu và duy trì sau 4 đến 6 tuần sau thì khả năng duỗi/ gập gối sẽ trở nên bình thường. 

bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân nên thường xuyên áp dụng các bài tập duỗi/gấp gối

2. Nguyên tắc tập luyện phục hồi chức năng khớp gối

Việc phục hồi chức năng khớp gối sau mổ rất cần thiết cho quá trình hồi phục. Tuy nhiên việc tập luyện cần phải tuân thủ theo những nguyên tắc sau để đảm bảo quá trình phục hồi được tốt nhất:

  • Bệnh nhân cần phải có sự hướng dẫn tập luyện của bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu theo dõi trong quá trình tập luyện
  • Luôn đảm bảo tư thế an toàn và thoải mái nhất cho người bệnh
  • Kiểm soát được tình trạng của khớp gối, trường hợp đau sưng thì nên nghỉ chứ không cố chấp tập thêm
  • Sự hỗ trợ và khuyến khích bệnh nhân tự thay đổi các bài tập phục hồi chức năng khớp gối để đạt hiệu quả tốt hơn.
Tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ
Trong quá trình hồi phục, việc tập luyện phục hồi chức năng khớp gối sau mổ rất cần thiết.

>>>> XEM THÊM: Đau đầu gối bấm huyệt nào tốt nhất? Chú ý 12 huyệt quan trọng

3. Quy trình thực hiện tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ

Quy trình thực hiện tập luyện phục hồi chức năng khớp gối sau mổ thường sẽ kéo dài hơn 12 tuần, cụ thể từng giai đoạn như sau:

3.1 Ngày 1 sau phẫu thuật

Giai đoạn này, người bệnh chủ yếu cần được nghỉ ngơi và chỉ có thể đi bộ đoạn ngắn với sự trợ giúp. Bệnh nhân không nên ráng tập thêm vì ảnh hưởng đến khớp gối mới mổ. Bệnh nhân thường chủ yếu sẽ được tập các bài tập gấp và duỗi đầu gối nhẹ nhàng. Những động tác này nhằm duy trì được sức mạnh của cơ. Mục tiêu chính của giai đoạn này chủ yếu kiểm soát được sự phù nề và đau của khớp gối.

tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ
Bệnh nhân sẽ được tập các bài tập gấp và duỗi đầu gối nhẹ nhàng

3.2 Ngày 2 sau phẫu thuật

Cũng như sau 1 ngày phẫu thuật, ngày 2 bệnh nhân vẫn chú trọng vào việc nghỉ dưỡng sức, đi lại đoạn ngắn cùng với sự trợ giúp. Để kiểm soát được sự phù nề và giảm đau của khớp gối, bệnh nhân cần thực hiện những động tác phục hồi chức năng khớp gối đơn giản. Bệnh nhân được nâng tầm vận động của đầu gối, bệnh nhân cố gắng nâng đầu gối ít nhất 10 độ và tập duỗi thẳng đầu gối.

tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ
Những động tác tập phục hồi chức năng khớp gối đơn giản

>>>> TÌM HIỂU THÊM: Xoa bóp chữa đau khớp gối hiệu quả | Lưu ý 11 huyệt lớn

3.3 Ngày 3 khi đã xuất viện

Qua đến ngày thứ 3, bệnh nhân có thể xuất viện nếu tiến triển tốt. Bệnh nhân có thể tự thực hiện các hoạt động sinh hoạt cá nhân một cách nhẹ nhàng. Giai đoạn này, bệnh nhân cố gắng co đầu gối ít nhất từ 70 -90 độ, để khớp gối có thể được cử động linh hoạt hơn. Bệnh nhân cần cố gắng đứng không cần sự hỗ trợ, đi bộ được khoảng cách xa hơn và có thể đi lên, xuống cầu thang với thiết bị hỗ trợ khung tập đi.

Bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân cố gắng tập các bài phục hồi chức năng khớp gối đơn giản để khớp gối linh hoạt hơn

3.4 Từ tuần 1 – 3

Sau phẫu thuật từ 1-3 tuần, khớp gối của bệnh nhân cũng trở nên linh hoạt hơn. Bệnh nhân có thể tập đi bộ, đứng tại chỗ hơn 10 phút. Những bài tập phục hồi chức năng khớp gối nhẹ nhàng thích hợp dành cho giai đoạn này. Bệnh nhân cần thực hiện các bài tập để cải thiện khả năng vận động và mở rộng phạm vi vận động của khớp gối. Cố gắng co đầu gối lên 90 độ để cải thiện sự linh hoạt của khớp gối hơn. Trong giai đoạn này, mục tiêu cần nhất là bệnh nhân có thể thay thế khung tập đi bằng gậy chống.

tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân cần thực hiện các bài tập để cải thiện khả năng vận động của khớp gối

>>>> GỢI Ý: Massage khớp gối thư giãn, đơn giản và nhanh chóng

3.5 Từ tuần 4 – 6

Đến giai đoạn này, người bệnh đã có thể quay trở lại các hoạt động hằng ngày như làm việc nhà, đi bộ nhẹ nhàng, bệnh nhân cũng có thể đi làm. Bệnh nhân cần tiếp tục những động tác như tập duỗi và co khớp gối. Tập các bài tập có sức cản để tăng sức mạnh của cơ đùi, sức cơ của cẳng chân. Tập các bài tập ở thế đứng: thực hiện các bài tập gấp duỗi khép khớp háng chân phẫu thuật, tập đứng chịu lực lên 2 chân và 1 chân. Bệnh nhân tiếp tục tập đi lại bằng gậy chống thay vì bằng khung tập đi.

các bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân tập các bài tập có sức cản để tăng sức mạnh của cơ đùi

3.6 Từ tuần 7 – 12

Giai đoạn từ tuần 7- 12 là giai đoạn để người bệnh có thể tập luyện các bài tập phục hồi chức năng khớp gối cơ bản để có thể tăng cường sức mạnh và sức bền của khớp gối cũng như các khối cơ xung quanh. Bệnh nhân nên bắt đầu bằng động tác đơn giản đầu tiên là đứng chịu lực hoàn toàn trên chân phẫu thuật. Tiếp theo là dần dần nâng cao hơn khi đứng mà không cần các dụng cụ trợ giúp. 

tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ
Bệnh nhân nên bắt đầu tập phục hồi chức năng khớp gối bằng động tác leo cầu thang

Khi người bệnh có thể hoàn toàn ổn định khi đứng trên chân bị thương mà không cần sự giúp giúp, người bệnh có thể quay trở lại các hoạt động thể chất với cường độ thấp như tập đi bộ, lên xuống cầu thang, các bài tập yoga cơ bản hoặc thái cực quyền… để tăng cường sức mạnh và sức bền của các khớp.

3.7 Từ tuần 12 trở đi

Bước vào giai đoạn hồi phục hoàn toàn ở tuần thứ 12, để có thể gia tăng sức mạnh của các cơ, người bệnh có thể thực hiện các môn tập luyện với cường độ cao hơn như chạy bộ, tập thể dục nhịp điệu, bóng rổ, bóng đá, đạp xe…. nếu được sự đồng ý của bác sĩ.

tập phục hồi chức năng khớp gối
Bước vào tuần thứ 12, bệnh nhân có thể nâng cao các bài tập phục hồi khớp gối

Người bệnh nên cố gắng tập giữ thăng bằng mà không cần sự trợ giúp. Và người bệnh có thể hoàn toàn trở lại các hoạt động hàng ngày. Một điều hết sức quan trọng là phải duy trì tái khám theo đúng lịch hẹn để đảm bảo quá trình phục hồi chức năng khớp gối tiến triển một cách tốt nhất và không để lại biến chứng cho người bệnh.

4. 5 Cách phục hồi chức năng khớp gối sau mổ

Có 5 cách phổ biến để tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ. Cụ thể như sau:

4.1 Dùng nhiệt

Sau khi mổ người bệnh thường bị đau, cách hiệu quả nhất là dùng nhiệt. Dùng nhiệt có thể giúp người bệnh có thể giảm đau, giãn cơ, lưu thông tuần hoàn máu, tăng cường các chất dinh dưỡng tuần hoàn tại chỗ, tăng cường sức mạnh của các nhóm cơ,… Có thể hỗ trợ điều trị: sóng ngắn, hồng ngoại, điện phân, điện xung kích thích cơ,… sau 4 tuần phẫu thuật gặp tình trạng cơ cứng, dính khớp gối hoặc cơ lực đùi yếu.

bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Dùng nhiệt là biện pháp đơn giản có thể giúp người bệnh có thể giảm đau nhanh chóng

4.2 Gia tăng lực cơ chi đau

Có hai bài tập cơ bản: tập tăng sức căng của cơ (độ dài bó cơ vẫn không thay đổi, khớp không cử động), tập co cơ (sao cho các khớp cử động, co cơ ngắn lại). Khi khớp cơ của người bệnh đã đỡ đau thì tập co cơ, còn khi người bệnh vẫn còn đau thì tập căng cơ.

bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Gia tăng lực cơ chi đau của bệnh nhân

4.3 Bài tập phục hồi khớp gối

Các bác sĩ và kỹ thuật viên sẽ tùy vào tình trạng bệnh và mức độ tổn thương của người bệnh để có thể hướng dẫn người bệnh tập các bài tập hay các bài vận động phù hợp. Sau khi mổ, khoảng thời gian ngắn người bệnh sẽ được tập các bài tập thụ động có sự giúp đỡ của các bác sĩ hoặc kỹ thuật viên. Khi có thể vận động nhẹ, người bệnh sẽ được các bác sĩ hướng dẫn các bài tập vận động chủ động như các động tác thường ngày trong sinh hoạt: lên xuống cầu thang, đạp xe đạp, ngồi xổm đứng lên,…..

tập phục hồi chức năng khớp gối
Các bác sĩ và kỹ thuật viên sẽ hướng dẫn người bệnh luyện tập phục hồi chức năng khớp gối

4.4 Cử động khớp

Vì sau khi mổ, khớp gối sẽ bị bất động không được cử động thường xuyên dẫn đến việc bị cứng do cơ co ngắn lại, bao khớp bị co rúm, bao hoạt dịch tăng sản mỡ và sụn bị mỏng nên việc cử động khớp hết sức quan trọng. Cử động khớp là cách tốt nhất để có thể bơm cho dịch khớp vào, khớp mới được nuôi dưỡng và trở nên mềm mại hơn. Người bệnh có thể tập từ ngày thứ 3 sau mổ.

Các bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân cần được tập cử động khớp gối để tránh khớp gối bị co cứng

4.5 Biện pháp xoa bóp

Việc xoa bóp thường xuyên là điều hết sức cần thiết cho quá trình tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ. Lưu ý chỉ xoa nhẹ nhàng bằng tay ở ổ gãy xương liền khớp và không được sử dụng các loại dầu nóng, dầu cao, cồn, hay thuốc xoa bóp để xoa vào các khớp vì chúng có thể làm cho xơ cứng khớp, vôi hóa cạnh khớp.

phục hồi chức năng thay khớp gối
Thường xuyên xoa bóp là điều cần thiết trong việc phục hồi chức năng khớp gối

5. Những câu hỏi liên quan đến việc tập phục hồi chức năng khớp gối

Có nhiều câu hỏi mà nhiều bệnh nhân hay thắc mắc về việc tập luyện phục hồi chức năng khớp gối. Chúng tôi đã lưu ý những câu hỏi thường gặp, cụ thể như sau:

5.1 Khi nào cần phải liên lạc với chuyên gia điều trị ?

Bệnh nhân cần phải liên hệ với chuyên gia điều trị khi gặp các tình huống sau:

  • Cảm thấy đau khớp gối sau khi tập luyện.
  • Có dấu hiệu sưng hoặc cứng khớp gối hơn bình thường.
phục hồi chức năng khớp gối
Đau nhức khi căng cơ chân

5.2 Có cần tập phục hồi sau khi ra viện không?

Sau khi ra viện, bệnh nhân vẫn nên tiếp tục các chương trình tập phục hồi chức năng khớp gối để có thể duy trì và nâng cao biên độ vận động của các khớp gối. Bệnh nhân nên đến các cơ sở y tế uy tín để có thể được hướng dẫn cách tập cụ thể và phù hợp với tình trạng của người bệnh.

tập phục hồi chức năng khớp gối
Bệnh nhân vẫn nên tiếp tục các chương trình tập luyện phục hồi chức năng khớp gối

5.3 Phục hồi chức năng thay khớp gối có lâu không?

Trung bình, mỗi bệnh nhân thường mất khoảng từ 12 tuần trở lên để có thể hoàn tất chương trình tập luyện phục hồi chức năng. Tùy vào thể trạng của từng người khác nhau, nên bệnh nhân có nên nôn nóng mà nên tuân thủ liệu trình mà bác sĩ hay chuyên viên đề ra.

bài tập phục hồi chức năng khớp gối
Bổ sung các dưỡng chất cần thiết

5.4 Cần lưu ý gì trong sinh hoạt khi thay khớp gối

Để có thể đạt được hiệu quả tốt nhất, bệnh nhân cần lưu ý những điều sau:

  • Nên tập luyện với cường độ từ thấp đến cao, tránh việc đứng quá lâu gây ảnh hưởng không tốt cho chân, không gập gối quá mức ngay những tuần đầu sau khi mổ.
  • Đảm bảo nền nhà tắm được khô ráo, để tránh trượt hợp trượt ngã. Có thể sử dụng thảm chống trượt để đảm bảo an toàn.
  • Lựa chọn loại ghế phù hợp vừa đủ cao đảm bảo đầu gối gấp 90 độ.
  • Bổ sung nhiều loại thực phẩm đảm bảo đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể, hỗ trợ tốt trong quá trình hồi phục vết thương. Nên ăn nhiều thực phẩm chứa chất xơ để giúp ngừa táo bón do tác dụng phụ của thuốc giảm đau.
tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ
Bệnh nhân cần chú ý khi tập phục hồi chức năng khớp gối

Trên đây là những thông tin về quy trình tập phục hồi chức năng khớp gối sau mổ và những lưu ý mà bệnh nhân cần biết. Hi vọng Đại Lực Hoàng đã cung cấp cho các bạn những thông tin cần thiết nhất. Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ Đại Lực Hoàng qua thông tin dưới đây!

Thông tin liên hệ:

>>>> THÔNG TIN BỔ ÍCH:

Để lại bình luận
Không cần đăng nhập


Bình luận theo tiêu chuẩn cộng đồng của chúng tôi! Tiêu chuẩn cộng đồng

Bài viết liên quan